Życie mnie nauczyło – Justyna Melonowska

Oskar Miłosz – "Symfonia listopadowa"

 To będzie zupełnie, jak w tym życiu było. Ten sam pokój
– Tak, moje dziecko, ten sam. O świcie, ptak czasów w listowiu
Bladym jak umarła: wtedy służące wstają
I słyszy się mroźny, głuchy brzęk wiader

U fontanny. O straszna, straszna młodości! Serce puste!
To będzie zupełnie, jak w tym życiu było. Nadejdą
Biedne zimowe głosy ze starych przedmieści,
Szklarz ze swoją powtarzającą się piosenką,

Babunia przełamana, która spod brudnej chustki
Wykrzykuje nazwy ryb, mężczyzna w niebieskim fartuchu,
Który pluje w zużytą od dźwigania rękę
I wrzeszczy nie wiadomo co, jak Anioł Sądu.

To będzie zupełnie, jak w tym życiu było. Ten sam stół,
Biblia, Goethe, atrament i jego zapach przeszłości,
Papier, biała kobieta, która w myśli czyta,
I pióro, i portret. Moje dziecko, moje dziecko.

To będzie zupełnie, jak w tym życiu było! Ten sam ogród
Głęboki, głęboki, gęsty, ciemny. I w południe
Ucieszą się ludzie, że tu się zebrali,
Ludzie ubodzy, nawzajem nieznani, ci, co nie wiedzą

Jedni o drugich, jak tylko to, że ubrać się trzeba
Jak na święto i iść, iść w głąb nocy,
Samotnie, w zagubieniu, bez lampy i bez miłości.

To będzie zupełnie, jak w tym życiu było. Ta sama aleja:

I (w popołudnie jesienne) na zakręcie alei,
Tam, gdzie piękna droga schodzi trwożliwie jak kobieta
Zbierająca ostatnie kwiaty – słuchaj, dziecko –
Spotkamy się, jak kiedyś, tu.

A ty zapomniałaś kolor tamtej swojej sukni,
Ale ja chwil szczęśliwych poznałem niewiele.
Ty będziesz ubrana w blady fiolet, piękny żalu!
Kwiaty mojego kapelusza będą smutne i małe,

A ja nie będę wiedział ich nazwy: bo w moim życiu znałem
Jeden tylko kwiat, niezabudkę, dziwne ziele,
Co śpi w ciemnych dolinach, w kraju Zabawa w Chowane,
Daleko, daleko. Tak, serce, tak, studnio! Jak w tym życiu było.

I ścieżka cienista będzie tam, wilgotna
Od echa strumieni. I opowiem tobie
O mieście na wodzie i o rabbim z Bacharach,
I o nocach florenckich. I jeszcze tam stanie

Walący się, niski mur, gdzie drzemał w żałobie
Zapach dawnych, dawnych deszczów i trędowata trawa,
Zimna i tłusta, pryśnie szorstkimi kwiatami
Na niemy potok.

 

przekład: Czesław Miłosz

 

Oskar Miłosz

 

Szatan spogląda na Eden

 
Gustave Doré (1832 – 1883)

Angelus Novus

Angelus Novus – akwarela namalowana przez Paula Klee w 1920 roku na papierze o wymiarach 31,8 × 24,2 cm; obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Izraela w Jerozolimie.

Obraz należał do Waltera Benjamina, po którego śmierci trafił do jego wieloletniego przyjaciela Gershoma Scholema, później do wdowy po nim, a w końcu został przekazany do Muzeum Izraela. Info: Wikipedia

Benjamin uważał, iż dzieło przedstawia anioła, który wygląda tak, 

jak gdyby zamierzał się oddalić od czegoś, w czym zatopił spojrzenie. Ma szeroko rozwarte oczy, otwarte usta, rozpostarte skrzydła. Tak zapewne wygląda anioł historii. Oblicze zwrócił ku przeszłości. Tam, gdzie przed nami pojawia się łańcuch zdarzeń, on widzi jedną wieczną katastrofę, która nieprzerwanie mnoży piętrzące się ruiny i ciska mu je pod stopy. Chciałby się pewnie zatrzymać, zbudzić pomarłych i poskładać szczątki zaścielające pobojowisko. Lecz od raju wieje wicher, zaplątał mu się w skrzydłach, a tak jest potężny, że anioł nie potrafi ich złożyć. Wicher ten niepowstrzymanie gna go w przyszłość, do której zwrócony jest plecami, podczas gdy przed nim aż pod niebo wyrasta zwalisko ruin. 

To, co nazywamy postępem, to właśnie ten wicher.

ALLELUJA!

 

Кошелев Н. А. Сошествие во Aд. 1900

Bóg odrzucił ten kamień jakby nic nie ważył

I wstał tak lekko z grobu,

że na twarzach straży

Nie było widać lęku i zdumienia

Może nie zobaczyli nawet,

że się świat odmienia

Bóg zmartwychwstał,

odwalił groby naszych domów

Gdzie tak już dobrze we śnie dusznym było

I nie przepuścił tej nocy nikomu

Spod ciepłych pierzyn wywlekał nas siłą

Bóg zmartwychwstał,

odwalił groby naszych domów

Byśmy stanęli. Na światło spojrzeli

Byśmy wołaniem wielkim odetchnęli

Ernest Bryll

Krzyżu bądźże pozdrowiony

 

Króla wznoszą się znamiona

Tajemnica krzyża błyska

Na nim życie śmiercią kona

Lecz z tej śmierci życie tryska

Poranione ostrzem srogim

Włóczni co Mu bok przeszywa

Aby nas pojednać z Bogiem

Krwią i wodą hojnie spływa

Już się spełnia wieczne słowo

Pieśni co ją Dawid śpiewa

Głośną na świat cały mową

Oto Bóg królował z drzewa

Drzewo piękne i świetlane

Zdobne w cną purpurę Króla

Z dostojnego pnia wybrane

Święte członki niech otula

O szczęśliwe bo ramiony

Dzierżąc waży Boskie Ciało

Okup świata zawieszony

I łup piekłu odebrano

Krzyżu bądźże pozdrowiony

O nadziejo Ty jedyna

Dobrym łaski pomnóż plony

Z grzesznych niech się zmyje wina

HOSANNA!

 

Sarkofag z roku 312, fot. Lawrence Lew OP

12 Nazajutrz wielki tłum, który przybył na święto, usłyszawszy, że Jezus przybywa do Jerozolimy, 

13 wziął gałązki palmowe i wybiegł Mu naprzeciw. Wołano: Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie, oraz: «Król Izraela!»

14 A gdy Jezus znalazł osiołka, dosiadł go, jak jest napisane:

15 Nie bój się, Córo Syjonu!

Oto Król twój przybywa,

siedząc na oślęciu.

16 Z początku Jego uczniowie nie zrozumieli tego. Ale gdy Jezus został uwielbiony, wówczas przypomnieli sobie, że to o Nim było napisane i że tak Mu uczynili. 

17 Dawał więc świadectwo ten tłum, który był z Nim wtedy, kiedy Łazarza z grobu wywołał i wskrzesił z martwych. 

18 Dlatego też tłum wyszedł Mu na spotkanie, ponieważ usłyszał, że ten znak uczynił. 

19 Faryzeusze zaś mówili jeden do drugiego: «Widzicie, że nic nie uzyskacie? Oto świat poszedł za Nim».

Ewangelia św. Jana, 12

"Hosanna! Błogosławiony, który idzie w imię Pańskie".

W pejzaż zielonych oliwek, w ramy kwadratów miasta

Bóg oprawiony. Pamiętam ten dzień i rżenie osła.

W winnym oparze poranek. Cisza dyszała opasła.

Promienie - pamiętam - pluskały po płaskich dachach jak wiosła.

Niosło się dalej. Jak dziecko

dzień klaskał dłońmi kwiatów

i małą, zdziwioną owieczką

przebiegła cisza przez drogę.

A potem gwar się lepił, miodniały usta słońca,

unosił przestrzeń jak ogień

patos wezbranych oczu...

Przez mały pejzaż uliczek

kołysał się szary chód.

Jasny świt go wykrzyczał

w kamienny miejski chłód.

"Hosanna!" - wołali wesoło, zapalał się okrzyk i gasł.

"Hosanna!" - pamiętam, wołali, błyszczały noże palm

i coraz tłumniej wzbierało - wyrastał spojrzeń las,

a niebo rozgięło, z powrotem zginało błyszczącą stal.

"Hosanna!" - wołali. Jak radość

rosła spiętrzona fuga.

(K. K. Baczyński, Poemat o Chrystusie dziecięcym)